Ruimtelijke kwaliteit is geen extraatje, maar zoekt de samenhang tussen alle maatregelen
Als Zuidelijk Maasdal streven we naar ruimtelijke kwaliteit. Om dat te borgen hebben we ons eigen Q-team. Een onafhankelijk kwaliteitsteam dat onze stuurgroep adviseert. We brachten Hubert Mackus (voorzitter van onze stuurgroep) en Eric Luiten (voorzitter Q-team) samen voor een gesprek.
De rol van het Q-team? De kwaliteit van de landschappelijke inpassing borgen. Deze zijn uitgewerkt in enkele leidende principes en die gelden als een leidraad. Het Q-team bestaat uit onafhankelijke deskundigen met verschillende achtergronden zoals rivierbeheer, riviernatuur, stedenbouw, cultuurhistorie en landschap. Voorzitter van het Q-team Eric Luiten legt uit waarom die leidende principes belangrijk zijn en waarom ruimtelijke kwaliteit volgens hem geen extraatje is.
Ruimtelijke spelregels om de samenhang in het landschap te bewaken
“Leidende principes zijn ruimtelijke spelregels die ervoor zorgen dat de samenhang in het landschap behouden blijft en dat noodzakelijke veranderingen goed worden ingepast.” De principes helpen volgens Luiten om de plannen te beoordelen.
“Voor het Q-team bieden de principes houvast zodat we de kwaliteit van de plannen kunnen beoordelen. Die beoordelingen vormen de basis voor onze adviezen aan de stuurgroep die gezamenlijk opdrachtgever is voor het werk aan dit enorm grote gebied.”
Naast het Q-team is er ook de adviesgroep Zuidelijk Maasdal die de stuurgroep adviseert over het project. Waar het Q-team vooral vanuit vakinhoudelijke expertise kijkt naar ruimtelijke kwaliteit en landschappelijke inpassing, brengt de adviesgroep kennis, ervaringen en aandachtspunten vanuit de omgeving in. Zo worden plannen vanuit verschillende perspectieven bekeken.
Hubert Mackus, wethouder voor de gemeente Maastricht en voorzitter van de stuurgroep: “Als stuurgroep is het belangrijk om ons te omringen met specialisten die ons en het project ook een spiegel voorhouden. Zo maken we de plannen beter en nemen we toekomstbestendige maatregelen.”
Vertrekken vanuit samenhang
Volgens Luiten gaat ruimtelijke kwaliteit over meer dan alleen hoe een gebied eruitziet. “Ruimtelijke kwaliteit is een kenmerk van samenhangende, betekenisvolle gebieden. Daarmee bedoel ik dat de historische, de ecologische en de visuele waarden in balans zijn met de functionele en economische belangen.”
Het draait om de samenhang tussen verschillende functies, waarden en belangen in het gebied. “Ruimtelijke kwaliteit roept op om na te denken over de vraag hoe je van de verschillende maatregelen in het gebied meer kunt maken dan ze allemaal als aparte klusjes te beschouwen.” Als voorbeeld noemt hij de rivierdijk. “Een dijk is niet alleen bedoeld voor hoogwaterveiligheid. Het kan ook een fijne route zijn om te wandelen of fietsen en een lint waarlangs natuur zich kan ontwikkelen. Door functies slim te combineren bereiken we meer met één maatregel.”
Niet elk principe is overal even belangrijk
De zes leidende principes zijn gelijkwaardig, maar volgens Luiten betekent dat niet dat ze overal dezelfde nadruk krijgen. “We gebruiken de principes als ons referentiekader en daarbij letten we op de aard van de opgave die in een bepaald deelgebied aan de orde is.”
Tot slot heeft Luiten ook een boodschap voor bewoners en gebruikers van het Maasdal. “Blijf nieuwsgierig.” Volgens hem is het landschap altijd in beweging geweest. “Ik denk dat iedereen moet beseffen dat de huidige situatie een momentopname is van een eeuwenlange ontwikkeling die niet stopt.” Daarbij rekent hij op de buurtbewoners. “Het zou fijn zijn als de mensen die vertrouwd zijn met het gebied ons kunnen helpen om de noodzakelijke veranderingen daadwerkelijk ten goede te laten komen aan de kwaliteit van het landschap langs de rivier.”
Lees meer over de leidende principes
Benieuwd naar de leidende principes? Bekijk hier de volledige publicatie.