Participatie: meepraten en meedenken
De mogelijke oplossingen die we in deze verkenning onderzoeken, kunnen invloed hebben op de woon-, werk- en leefomgeving van bewoners, bedrijven en andere betrokkenen. Daarom vinden we het belangrijk dat we de omgeving vanaf het begin betrekken. Zo krijgen we een goed beeld van wat er speelt, welke zorgen er zijn en waar er kansen liggen.
We willen dat iedereen die dat wil, op een passende manier kan meedenken en meedoen. Dat doen we door in de verkenning doelgroepen te betrekken op verschillende ‘participatieniveaus’ van de participatieladder. De participatieladder is een model dat niveaus van participatie onderscheidt. Dit model helpt om te bepalen hoe we doelgroepen betrekken bij het besluitvormingsproces. De ladder bestaat uit vijf treden: informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren en meebeslissen. Hoe en wanneer dat gebeurt, hangt af van het onderwerp, het belang en de fase van het project.
In het participatieplan staat uitgebreid beschreven hoe dit participatieproces wordt georganiseerd en hoe we de inbreng uit de omgeving meenemen in de verdere uitwerking van de plannen.
Realisatiefase
De tijdlijn is indicatief en kan nog wijzigen. Hieronder geven we de tijdlijn weer zoals deze momenteel is vastgesteld.
Na 2031
Plan en studiefase
2028-2031
Verkenningsfase
De minister van Infrastructuur en Waterstaat neemt de definitieve voorkeursbeslissing. De zienswijzen op de ontwerp-voorkeursbeslissing en het advies van de onafhankelijke Commissie mer worden betrokken bij de vaststelling van de voorkeursbeslissing. In de voorkeursbeslissing staat vermeld hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen zijn betrokken bij het project. Ook worden de resultaten van de uitgevoerde verkenning opgenomen, waarbij wordt ingegaan op de door de omgeving aangedragen mogelijke oplossingen. Het antwoord wordt in een Nota van antwoord opgenomen.
Op basis van o.a. het wordt een voorkeursalternatief gekozen: een samenhangend pakket aan maatregelen voor de opgaven in het gebied. Dit voorkeursalternatief landt in de ontwerp-voorkeursbeslissing, welke samen met het plan-MER voor éénieder ter inzage wordt gelegd en waarop door éénieder een zienswijze kan worden ingediend. Ook de onafhankelijke Commissie mer zal in de gelegenheid worden gesteld om over het plan-MER te adviseren.
Het plan-MER is nodig om de milieueffecten van de integrale alternatieven te bepalen.
De reacties van de brede omgeving en de adviezen van de onafhankelijke Commissie mer en de wettelijke adviseurs op de concept-NRD worden betrokken bij de vaststelling van de NRD. De ontvangen reacties en adviezen worden gebundeld in een reactienota.In de Notitie Kansrijke Oplossingen (NKO) leggen we vast welke oplossingen wij verder gaan onderzoeken. De Notitie Reikwijdte en detailniveau (NRD) is de eerste stap in de plan-MER (milieueffectrapport)procedure en beschrijft waar het project over gaat, geeft een doorkijk naar de mogelijke integrale alternatieven en laat zien welke milieuthema’s we verder gaan onderzoeken. Ook staat erin hoe uitgebreid en gedetailleerd die onderzoeken worden, bijvoorbeeld op het gebied van water, natuur en leefomgeving. De brede omgeving, de onafhankelijke Commissie mer en de wettelijke adviseurs worden betrokken bij de Notitie Reikwijdte en Detailniveau, iedereen kan na de publicatie reageren op de concept-NRD.
Met oog op de vervolgstappen binnen het Zuidelijk Maasdal en de publicatie van de (concept-) Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) en Notitie Kansrijke Oplossingen (NKO) is op 27 mei een informatiebijeenkomst georganiseerd. Hierbij zijn de volksvertegenwoordigers van de gemeente Maastricht, gemeente Eijsden-Margraten, gemeente Meerssen, Waterschap Limburg en Provincie Limburg uitgenodigd om hen bij te praten over het project, de voortgang te bespreken en eventuele vragen te beantwoorden.
Meer dan 100 ingeschreven buurtbewoners hebben constructief meegedacht in vijf verschillende werksessies. Na een toelichting over het proces, het doel van de avond en de opzet van de bouwstenen en oplossingen, kreeg iedereen de kans om aan diverse werktafels inzichten te delen over de bouwstenen en oplossingen. Ook kon iedereen aangeven welke elementen men miste of waar men vond dat er nog verder onderzoek nodig is.
De adviesgroep komt op regelmatige tijdstippen samen om de projectorganisatie inhoudelijk te adviseren. Tijdens deze bijeenkomsten worden actuele thema’s en vraagstukken besproken. De groep staat onder leiding van onafhankelijk voorzitter Fred Offerein, die de bijeenkomsten begeleidt en zorgt dat iedereen aan bod komt.
De mogelijke oplossingen raken aan de leefomgeving, veiligheid en toekomst van bewoners, bedrijven, organisaties en andere betrokkenen. Daarom is het belangrijk dat iedereen die dat wil kan meedenken, meepraten en informatie kan delen. Participatie helpt om gebiedskennis, zorgen, kansen en ideeën vroeg in beeld te krijgen. Deze inbreng gebruiken we bij het maken van analyses, het ontwikkelen van bouwstenen, het uitwerken van oplossingen en het beoordelen van alternatieven. De invulling van participatie vind je hier in het participatieplan.
De probleemanalyse beschrijft wat er speelt in het Zuidelijk Maasdal, waar knelpunten zitten en hoe de verschillende opgaven met elkaar samenhangen. Zo is bijvoorbeeld onderzocht hoe het verruimen van de rivier invloed kan hebben op de bescherming tegen hoogwater en welke effecten dat weer heeft op natuur, scheepvaart en de inrichting van de omgeving. Door zowel het geheel als specifieke plekken in het gebied te analyseren, ontstaat een integraal beeld van de uitdagingen in het Zuidelijk Maasdal.
Op woensdagavond 14 januari organiseerde de projectorganisatie een informatiebijeenkomst in Maastricht. In een goed gevuld Ipanema konden bezoekers presentaties bezoeken of een ronde maken over de informatiemarkt. Tijdens de avond maakten we de opgaven inzichtelijk en gingen we in gesprek met de omgeving. In drie groepspresentaties namen leden van de projectorganisatie de bezoekers mee in de locaties waar opgaven samenkomen.
Maandag 10 november kwamen buurtnetwerken, ondernemers en verenigingen samen om mee te denken over de toekomst van het Zuidelijk Maasdal. Tijdens een werksessie dachten ze na over manieren om het gebied aantrekkelijker te maken voor iedereen die er woont, werkt en recreëert.
Op 22 en 24 september organiseerde we in Maastricht twee informatiemarkten. Bezoekers kregen inzicht in de stappen die het project in de voorafgaande periode had gezet, gingen in gesprek met de projectorganisatie en deelden hun ideeën en aandachtspunten.
Op 19 september informeerden we de volksvertegenwoordigers van betrokken partners over de voortgang van het project.
Op 26 juni vond een bestuurlijk tekenmoment plaats rondom de samenwerkingsovereenkomst door leden van de stuurgroep. Hierin werd gedeeld hoe de verdere verkenningsfase wordt ingevuld.
Op 22 april organiseerde het Zuidelijk Maasdal een bijpraatmoment voor de Gedeputeerde Staten. Tijdens dit moment werden de genodgden bijgepraat over het project, de opgaven en het proces.
Van 29 juni 2023 tot en met 29 december 2023 kon iedereen die dat wenste, reageren op de kennisgeving en de wijze waarop participatie plaatsvindt. Het project heeft in totaal 29 reacties ontvangen. In deze Consultatienota zijn alle ontvangen reacties voorzien van een antwoord door het project Zuidelijk Maasdal.
Op maandagavond 11 december 2023 organiseerde het projectteam Zuidelijk Maasdal voor de eerste keer een informatiemarkt voor de omgeving. In het Crowne Plaza hotel in Maastricht kregen aanwezigen informatie over het project, stelden ze vragen aan projectmedewerkers en deelden ze oplossingen en kansen.
Op 27 november informeerden we de volksvertegenwoordigers van de betrokken partners over het project. Een ideaal moment voor de volksvertegenwoordigers om kennis te maken met het project, maar ook voor de projectorganisatie om de volksvertegenwoordigers te ontmoeten.
Tussen juni en december 2023 was er de eerste mogelijkheid om te participeren in het project Zuidelijk Maasdal. Van 29 juni 2023 tot en met 29 december 2023 kon iedereen reageren op het voornemen van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat om, samen met de bestuurlijke partners in de regio, een gebiedsgerichte verkenning uit te voeren naar verschillende opgaven die spelen in het Zuidelijk Maasdal. Ook kon iedereen reageren op de wijze waarop in deze verkenning geparticipeerd kan worden. Iedereen kon mogelijke oplossingsrichtingen aandragen voor de opgaven. Degenen die destijds een reactie hebben geleverd op de Kennisgeving voornemen en participatie, hebben daar in december 2024 een antwoord op ontvangen.
Met de publicatie van deze Kennisgeving door de minister van IenW is de verkenning gestart. Het bijbehorende startdocument beschrijft de wijze waarop de Minister van Infrastructuur en Waterstaat in samenwerking met het Waterschap Limburg, provincie Limburg en de gemeenten Maastricht, Eijsden-Margraten en Meerssen, met actieve inbreng vanuit de omgeving, oplossingen verkent voor de verschillende opgaven die in dit Zuidelijk Maasdal spelen. In het concept participatieplan wordt het participatieproces tijdens de verkenning op hoofdlijnen beschreven.