Ga naar de inhoud
Zuidelijk Maasdal (naar homepage)
  • Het project
    • Opgaven
    • Plangebied
    • Participatie: meepraten en meedenken
    • Verkenning en planning
    • Samenwerkingspartners
    • Documenten
    • Video's
  • Nieuws
    • Abonneren nieuwsbrief
  • Veelgestelde vragen
  • Contact
  • zoeken
  • nieuwsbrief
Zoeken
  1. Home ›
  2. Nieuws ›
  3. De werking van de rivier de Maas

De werking van de rivier de Maas

Gepubliceerd op 21 augustus 2026

Wie langs de Maas staat, ziet niet altijd hoe dynamisch de rivier is. De hoeveelheid water die door de Maas stroomt, kan sterk verschillen en zorgt soms voor overlast. Maar wat is zo'n hoogwatergolf precies? En wat gebeurt er als die het Zuidelijk Maasdal bereikt? In onze animatievideo leggen we uit hoe de rivier de Maas werkt.

De werking van de rivier de Maas

Uitgeschreven tekst

(Beeldtitel: De werking van de rivier de Maas.) VERTELLER: De Maas ontspringt in Frankrijk en is een regenrivier van ongeveer 925 kilometer lang. De hoeveelheid water die door de rivier stroomt, is sterk afhankelijk van de neerslag die valt in het stroomgebied in Frankrijk, België, Nederland en delen van Luxemburg en Duitsland. (Een kaart van West-Europa verschijnt. Een blauwe lijn volgt de Maas vanaf het Plateau van Langres in Frankrijk naar het noorden tot aan de monding in de Noordzee. Langs de rivier verschijnen groene stippen met plaatsnamen, waaronder Neufchâteau, Verdun, Charleville-Mézières, Givet, Namen, Luik, Maastricht, Roermond, Venlo en Rotterdam). Bij hoogwater kan daardoor wel honderd keer meer water door de Maas stromen dan tijdens een periode van laagwater. Door het heuvelachtige landschap met diepe dalen en de rotsachtige bodem in de Ardennen, wordt regen die daar valt snel afgevoerd. Tijdens een regenbui stijgen beken en zijrivieren daardoor snel. Via deze zijrivieren stroomt het water uiteindelijk naar de Maas. Als het lang of hard regent, stijgt het waterpeil in de zijrivieren en de Maas. Sneeuw in de Ardennen kan deze stijging versterken. De plek en hoeveelheid van de neerslag bepalen hoe hoog en hoe lang een hoogwatergolf wordt. (Opnieuw verschijnt de kaart. Bij Maastricht worden de zijrivieren Jeker, Geul en Voer aangegeven. Verder naar het zuiden, rond Luik, verschijnen de Ourthe, Amblève en Vesder. Grote regenwolken hangen boven het stroomgebied. Een hoogwatergolf beweegt over de Maas vanuit Luik in de richting van Maastricht.) Een hoogwatergolf bereikt Maastricht ongeveer zes uur nadat deze Luik passeert. De Maas in Maastricht is normaliter gestuwd, waardoor er een vast waterpeil is voor de scheepvaart. Bij hoogwater wordt de stuw in Borgharen geopend om zoveel mogelijk water te kunnen afvoeren. Rondom Borgharen en Itteren is al veel ruimte voor de rivier gemaakt. In 2021, toen er 3300 kubieke meter water per seconde door de Maas stroomde dat zijn 80 Olympische zwembaden per minuut zijn er daardoor geen grote overstromingen in het Zuidelijk Maasdal geweest. Aan de noord- en de zuidkant van Maastricht heeft de Maas bij hoogwater veel meer ruimte dan in het centrum. Het water stroomt hier door een flessenhals, waardoor aan de zuidkant het water wordt opgestuwd en in het centrum hoge stroomsnelheden ontstaan. (Ten zuiden van de stad wordt het blauwe water breder weergegeven. Het hoopt zich op voor de nauwere doorgang door Maastricht.) Door klimaatverandering regent het vaker en heviger, waardoor de kans op hoogwater toeneemt. (Een schematisch landschap met bomen en huizen verschijnt. Boven het gebied hangen meerdere regenwolken. Het waterpeil stijgt en neemt steeds meer ruimte in.) Om het gebied ook in de toekomst goed te beschermen, onderzoeken we verschillende maatregelen. Eén daarvan is de Maas meer ruimte geven, zodat de rivier meer water kan afvoeren. Dat kan bijvoorbeeld door de Maas te verbreden of verdiepen, uiterwaarden te verlagen, nieuwe geulen aan te leggen of obstakels in de rivier weg te nemen. Om waterstanden bij hoogwater te verlagen. De locatie en omvang van de verruiming bepalen de hoeveelheid waterstandsdaling die wordt bereikt. (Het eindbeeld verschijnt met het logo van Zuidelijk Maasdal en de website www.zuidelijkmaasdal.nl. Onderaan staan de logo’s van de partners, namelijk het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Waterschap Limburg en het Hoogwaterbeschermingsprogramma, Provincie Limburg, Gemeente Maastricht, Gemeente Eijsden-Margraten en Sfeervol Meerssen.)

De Maas is een regenrivier. Dat wil zeggen dat de hoeveelheid water in de rivier sterkt afhangt van de hoeveelheid regen die valt. Bij langdurige of hevige regenval, stroomt er meer water door de Maas waardoor het waterpeil stijgt. Hierdoor kan het water snel stijgen en ontstaat een hoogwatergolf die een grote hoeveelheid extra water in één keer door het Zuidelijk Maasdallaat stromen.

Veel water door een smal gebied

In het zuiden, bij Eijsden, en ten noorden van Maastricht heeft de Maas veel ruimte. In het centrum van de stad is de rivier smaller. Je kunt dit vergelijken met een flessenhals: veel water moet door een relatief smalle opening. Bij hoogwater kan het water daardoor aan de zuidkant opstuwen: het water kan minder snel verder en komt daardoor hoger te staan. In het centrum ontstaan dan juist hoge stroomsnelheden.

Tijdens het hoogwater van juli 2021 stroomde ongeveer 3.300 kubieke meter water per seconde door de Maas. Dat staat gelijk aan zo'n 80 olympische zwembaden per minuut. Hoe kan de Maas zo'n enorme hoeveelheid water verwerken? Daarvoor is er voldoende ruimte voor het water nodig.

Beschermd voor de toekomst

Door klimaatverandering krijgen we vaker te maken met hevige regenval. Hierdoor neemt de kans op hoogwater toe. Om het gebied ook in de toekomst goed te beschermen, onderzoeken we binnen Zuidelijk Maasdal verschillende maatregelen.

Een mogelijkheid is om de Maas meer ruimte te geven. Dat kan bijvoorbeeld door de rivier te verbreden of te verdiepen, uiterwaarden te verlagen, nieuwe geulen aan te leggen of obstakels weg te nemen. Binnen Zuidelijk Maasdal onderzoeken we welke maatregelen effectief en haalbaar zijn.

Meer weten over het project?

Lees meer hier



Abonneer op onze nieuwsbrief

Schrijf u in op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte.

Uw gegevens
Beveiligingsvraag (verplicht)
Beveiligingsvraag
klik hier voor nieuwe captcha

Over het project

  • Meer over het project
  • De verschillende opgaven
  • Participatie: meepraten en meedenken
  • Planning
  • Nieuws
  • proclaimer
  • over cookies
  • toegankelijkheid

Volg ons

  • Facebook
  • LinkedIn